Dieta Hashimoto – wszystko co musisz wiedzieć

Hashimoto, ta obcobrzmiąca nazwa, niestety coraz częściej pada w gabinetach lekarskich. Praktycznie każdy z nas zna choć jedną osobę z chorobą Hashimoto. Jeśli Ty lub ktoś z Twoich najbliższych trafił do grona osób, u których zdiagnozowano tę podstępną chorobę to powinnaś zapoznać się z najważniejszymi informacjami, które przygotowaliśmy na ten temat.

Jeśli chorujesz na Hashimoto i chciałabyś zadbać o swoją dietę – skorzystaj z naszej propozycji: spersonalizowanej diety specjalnie dla Ciebie, przygotowanej przez dietetyka klinicznego.

Czym jest Hashimoto?

Hashimoto po raz pierwszy opisał japoński lekarz, o takim samym nazwisku. Było to już w 1912 roku. Od tego czasu wiemy o Hashimoto niestety tylko trochę więcej. Przede wszystkim jest to choroba zapalna o podłożu autoimmunologicznym, w której organizm wytwarza przeciwciała przeciwko tarczycy, doprowadzając do destrukcji tego gruczołu.

Tarczyca przestaje pracować efektywnie, a ilość wydzielanych hormonów się zmniejsza. W konsekwencji rozwija się niedoczynność tarczycy. Przyczyny tej choroby w dalszym ciągu nie są znane. Podejrzewa się jedynie czynniki genetyczne oraz stres. Znacznie częściej chorują kobiety. Ilość chorych drastycznie rośnie z każdym rokiem.

Objawy Hashimoto

U każdego choroba może przebiegać inaczej i rozwijać się w różnym tempie. Zazwyczaj na początku Hashimoto nie daje żadnych objawów. Z czasem pojawia się zmęczenie, senność i wzrost masy ciała.

Są to na tyle niespecyficzne objawy, że często chory żyje z nimi przez lata wiążąc je z nadmiarem obowiązków czy tylko złą dietą. Stan zapalny i proces niszczenia gruczołu rozwija się dalej. Intensywność objawów rośnie wraz ze wzrostem zaawansowania choroby.

Tarczyca odpowiada za wiele aspektów pracy naszego organizmu, dlatego objawy nie są związane tylko jednym konkretnym narządem i obejmują:

  • Nerwowość
  • Zmęczenie
  • Wypadanie włosów i łamanie się paznokci
  • Bóle mięśni
  • Ciągłe odczuwanie chłodu
  • Wzrost masy ciała
  • Bezsenność
  • Problemy z koncentracją
  • Gorszy nastrój, podatność na depresję
  • Suchość skóry

Diagnostyka

diagnoza w hashimotoRozpoznania dokonuje się na podstawie badań laboratoryjnych krwi oraz USG tarczycy.

Wśród  badań krwi konieczne są: TSH, fT3 i fT4 (wolne hormony tarczycowe) oraz przeciwciała przeciwtarczycowe (anty TPO i anty TG).

Jak leczy się Hashimoto?

Hashimoto doprowadza do niedoczynności tarczycy, którą leczy się preparatem tyroksyny. Dawkę oczywiście dobiera lekarz na podstawie wyników badań, które należy regularnie powtarzać. Leki przyjmuje się codziennie na czczo.

To jednak nie wszystko. Kompleksowe leczenie choroby Hashimoto to nie tylko poranne przyjmowanie leków, ale również odpowiednia dieta i aktywność fizyczna.

Kluczowa rola diety w Hashimoto

Dieta jest obowiązkowym elementem leczenia choroby Hashimoto. Nie tylko odpowiada za wyraźne poprawienie samopoczucia, ale również polepszenie efektów leczenia oraz ubytek masy ciała.

Zaleceniem koniecznym do wprowadzenia w żywieniu na stałe są regularne posiłki. Zaleca się zjadać pierwszy posiłek w ciągu pierwszej godziny od wstania (około 30 minut od przyjęcia leku), każdy kolejny co 3-4 godziny, a ostatni na 2-3 godziny przed snem (nie później niż 21).

Czego nie jeść w Hashimoto?

Gluten i laktoza

Kolejnym ważnym zadaniem osoby z Hashimoto jest wykluczenie glutenu i laktozy z diety. Budzi to co prawda nadal wiele kontrowersji, ale obserwacje, również nasze, wskazują jednoznacznie. Zastosowanie diety bezglutenowej i bezlaktozowej wpływa nie tylko na sam proces leczenia, ale poprawę samopoczucia, a przede wszystkim ułatwia powrót do prawidłowej masy ciała i redukuje dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego.

Można to też uzasadnić w oparciu o fizjologiczne procesy. Wadliwie działający układ odpornościowy w chorobie Hashimoto wytwarza przeciwciała nie tylko przeciwko “obcym”, ale również “swoim”, w tym niektórym składnikom diety, m.in. glutenowi. Gluten i tarczyca mimo ogromnych, oczywistych różnic mają podobną budowę cząsteczkową. Wytwarzane przeciwciała przeciwko glutenowi atakują przy okazji tarczycę, niszcząc ją.

Pieczywo a hashimoto

Pieczywo często zawiera gluten

Gdzie znajdziemy gluten? W produktach z pszenicy, żyta i jęczmienia. Uwaga na produkty owsiane, które są naturalnie bezglutenowe, ale bardzo często podczas uprawy czy w procesie produkcyjnym zostają nim zanieczyszczone.

 

Jakie produkty zbożowe są dozwolone? Produkty gryczane, ryż, amarantus, komosa ryżowa oraz oznaczone przekreślonym kłosem produkty owsiane. Ograniczeniu musi podlegać kasza jaglana, choć nie ma konieczności wykluczać jej całkowicie.

Dodatkowo badania wykazały, że większość osób, które nie tolerują glutenu źle reagują również na laktozę. Źródłem laktozy są wszystkie produkty mleczne.

Prawidłowy jadłospis osoby z Hashimoto powinien zawierać pełnowartościowe białko, które pochodzi z chudego mięsa, ryb i jajek.

Produkty zawierające dużo goitrogenów

kalafior goitrogeny hashimoto

Kalafior – uwaga na goitrogeny

Kolejną ważną grupą składników dla osoby z Hashimoto są goitrogeny. Są to związki, które utrudniają wchłanianie jodu z diety oraz utrudniają jego późniejsze wykorzystanie w organizmie. Powodują wzrost TSH oraz hamują przemianę T4 w T3 i powstawanie wola. Źródła goitrogenów to m.in.: kalafior, brokuł, jarmuż, kapusty, nasiona roślin strączkowych.

Dobrą informacją jest to, że podczas gotowania czy procesu fermentowania (np. kiszona kapusta) znaczna część goitrogenów jest usuwana. Dlatego ograniczeniom powinny podlegać tylko surowe formy tych produktów.

Soja i produkty sojowe

Bezwzględnie należy wykluczyć soję i jej przetwory, która zawiera szczególnie złośliwą i oporną odmianę goitrogenów.

Co jeść w Hashimoto?

Osoby z Hashimoto powinny szczególnie zadbać o odpowiednią zawartość w diecie:

  •  selenu  (źródła: mięso, jajka, nasiona roślin strączkowych, orzechy brazylijskie), którego stężenie we krwi u osób z Hashimoto jest często zbyt niskie. Selen jest składnikiem enzymów uczestniczących w reakcjach, które warunkują odpowiednią pracę tarczycy. Badania wskazują, że prawidłowa podaż selenu u osób z Hashimoto wpływa na hamowanie wytwarzania przeciwciał antyTPO.
  • cynku (źródła: kasza gryczana, nasiona słonecznika, orzechy), który jest potrzebny do produkcji hormonów tarczycy oraz ich prawidłowej przemiany do formy aktywnej. Dodatkowo wspomaga odporność oraz ogranicza wypadanie włosów, które jest częstym objawem choroby Hashimoto.
  • żelaza (źródła: mięso, jajka, natka pietruszki), którego niedobór, podobnie jak selenu, często towarzyszy chorobie Hashimoto. Jego braki są konsekwencją niedoboru tyroksyny, która jest odpowiedzialna m.in. za syntezę hemoglobiny. Z kolei niedobór żelaza prowadzi nie tylko do rozwoju niedokrwistości, ale również poważnie zaburza pracę tarczycy
  • Grillowany łosoś

    Ryba – dobre źródło kwasów tłuszczowych omega-3

    kwasów tłuszczowych omega-3 (źródła: ryby, orzechy włoskie, olej lniany, siemię lniane, nasiona chia). Są to związki, które łagodzą stan zapalny oraz poprawiają koncentrację i pozytywnie wpływają na odporność organizmu

  • witaminy D (źródła: jajka, ryby, synteza skórna ze słońca), której niedobór może dotyczyć nawet 90% polskiego społeczeństwa. Niestety bardzo trudno jest zrealizować na nią zapotrzebowanie samą dietą. W miesiącach letnich wystarczy 15 minut ekspozycji na słońce w godzinach 10-15 by zapewnić sobie odpowiednią jej ilość. W okresie jesienno-zimowym, a dokładnie od września do kwietnia zalecana jest suplementacja dla wszystkich. U osób z Hashimoto najlepiej kontrolować stężenie tej witaminy, ponieważ niedobory mogą być tak głębokie, że przyjmowanie suplementów może być potrzebne przez cały rok. Ostatnio podejrzewa się, że jedną z potencjalnych przyczyn rozwoju chorób autoimmunologicznych jest właśnie niedobór witaminy D3. Dodatkowo witamina D3 zmniejsza objawy depresyjne, które towarzyszą Hashimoto.
  • witaminy B12 (źródła: mięso, jajka), która do prawidłowego przyswajania wymaga kwasu solnego wydzielanego przez żołądek. W chorobie Hashimoto jego wydzielanie jest zaburzone, co prowadzi do jej niedoborów i rozwinięcia niedokrwistości.

Aktywność fizyczna

Rower

Rower – dobra aktywność fizyczna dla osób z Hashimoto

Aktywność fizyczna powinna być ważnym elementem życia osoby z Hashimoto. Nie może to być jednak przypadkowy ruch. W tej sytuacji “więcej” nie znaczy “lepiej”. Podczas intensywnych ćwiczeń fizycznych wydzielany jest kortyzol, hormon, który wpływa na pracę tarczycy, ale również pobudza wydzielanie insuliny.

Nadmiar insuliny znacznie utrudnia ubytek masy ciała, ale nie tylko. Przewlekłe wydzielanie insuliny w zbyt dużych ilościach powoduje, że komórki przestają na nią prawidłowo reagować i rozwija się insulinooporność. Jest to również schorzenie autoimmunologiczne, więc ryzyko jej wystąpienia jest i tak wyższe u osób z Hashimoto.

Jaka jest więc zalecana aktywność fizyczna?

  • najlepiej ćwiczyć 2-3 razy w tygodniu po około 45 minut
  • odpowiednie formy ruchu to np.: jazda na rowerze, szybkie marsze, ćwiczenia na orbitreku i stepperze

Jeśli chorujesz na Hashimoto i chciałabyś zadbać o swoją dietę – skorzystaj z naszej propozycji: spersonalizowanej diety specjalnie dla Ciebie, przygotowanej przez dietetyka klinicznego.