Dieta w cukrzycy – kilka przydatnych informacji

Cukrzyca to choroba powstająca na skutek zaburzeń produkcji i/lub działania insuliny, która przebiega z hiperglikemią, czyli podwyższonym stężeniem glukozy we krwi. Dane szacunkowe wskazują, że obecnie na cukrzycę choruje ponad 3 mln osób, aż 1/3 jest jeszcze niezdiagnozowana.

Wyróżniamy 6 typów cukrzycy: typu 1, LADA (o podłożu autoimmunologicznym), monogenowa (jej przyczyną jest mutacja genowa), typu 2, ciążowa i wtórna (powstająca na skutek innych chorób i leków).

Najczęściej diagnozowanym typem jest cukrzyca typu 2, której główną przyczyną jest otyłość. Objawia się przede wszystkim wzmożonym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, sennością i silnym uczuciem zmęczenia. Jej leczenie, w początkowym stadium polega głównie na stosowaniu diety i wprowadzeniu odpowiedniej aktywności fizycznej. Dopiero w przypadku braku efektów leczenia lub w bardziej zaawansowanej chorobie włącza się leki. Jednak w dalszym ciągu dieta przy cukrzycy pozostaje nieodłącznym elementem leczenia.

 

 

Zasady diety w cukrzycy typu 2

 dieta przy cukrzycy

  • odpowiednia ilość posiłków

Chorując na cukrzycę typu 2 należy szczególnie zadbać o regularność posiłków. Do tego wystarczy trzymać się 3 zasad dotyczących rozkładu posiłków. Dieta przy cukrzycy powinna wyglądać tak:

– śniadanie należy zjeść w ciągu pierwszej godziny od wstania

– każdy kolejny posiłek co 3-4 godziny

– kolacja na 2-3 godziny przed snem, nie później niż 21

 

  • w wyborze węglowodanów należy kierować się indeksem glikemicznym

Indeks glikemiczny, wyrażony liczbowo odzwierciedla w jaki sposób dany produkt wpływa na wzrost stężenia glukozy we krwi, w porównaniu do czystej glukozy. Biorąc pod uwagę to kryterium produkty można podzielić na 3 grupy:

– o niskim indeksie glikemicznym: < 40

– o średnim indeksie glikemicznym: 40-54

– o wysokim indeksie glikemicznym: > 55

Produkty o wysokim indeksie glikemicznym powodują gwałtowny wzrost stężenia glukozy we krwi, a następnie dość duży spadek, który objawia się sennością po posiłku. Do tego szybciej wywołują głód i sprzyjają wzrostowi masy ciała. Odwrotnie działają te o niskim wskaźniku. Dzięki temu umożliwiają lepszą kontrolę stężenia glukozy we krwi. Dlatego osoby z cukrzycą typu 2 powinny korzystać z produktów o niskim lub średnim indeksie glikemicznym.

 

  • wypijanie odpowiedniej ilości i rodzajów płynów

Dieta w cukrzycy zwraca również uwagę na spożywanie odpowiednich płynów. Wzór na obliczenie odpowiedniej ilości płynów jest prosty. Każda osoba powinna wypijać 30 ml na kilogram masy ciała.

Muszą to być płyny neutralne, a więc najlepiej woda. Słodkie napoje, soki owocowe, kompot, słodzona herbata lub kawa będą powodować wzrost stężenia glukozy we krwi, a co za tym idzie wydzielanie insuliny. Nie jest to wskazane u osób z cukrzycą typu 2.

 

  • warto wykluczyć z diety mleko i produkty mleczne

Są to produkty insulinogenne, czyli takie, które powodują dynamiczny wzrost stężenia insuliny po ich zjedzeniu.

 

  • odpowiedni udział w diecie węglowodanów złożonych

Jednym z pierwszych pomysłów po zdiagnozowaniu cukrzycy typu 2 jest znaczne ograniczenie węglowodanów w diecie. Wydaje się, że to właśnie one są głównym sprawcą problemów. Nie jest to jednak do końca prawdą. Niektóre źródła cukrów prostych, a więc słodycze należy wykluczyć całkowicie, ale inne jak np. owoce trzeba umiejętnie wykorzystywać.

Samodzielne, zbyt drastyczne zmniejszenie ilości węglowodanów złożonych może być przyczyną poważnych konsekwencji. Najczęstszą jest niedoczynność tarczycy.

 

  • dieta w cukrzycy – warto znacznie ograniczyć ilość tłuszczu zwierzęcego, na korzyść roślinnego

Na szczególne wyróżnienie wśród tłuszczu roślinnego zasługuje olej lniany, który jest dobrym źródłem nienasyconego kwasu tłuszczowego GLA (gamma-linolenowego). Jest to związek, który w sposób wyjątkowy reguluje wydzielanie insuliny.

 

  • wykluczenie sztucznych słodzików

Słodziki kuszą osoby z cukrzycą typu 2, ze względu na pozornie bezpieczną słodkość. Nie mają kalorii, a do tego nie powodują wzrostu stężenia glukozy we krwi. Niewiele się jednak mówi o ich minusach, czyli o tym, że zwiększają apetyt oraz pobudzają trzustkę do wydzielania insuliny.

 

  • ograniczenie spożycia alkoholu

Alkohol bardzo gwałtownie obniża stężenie glukozy we krwi, co w przypadku osób z cukrzycą typu 2 może doprowadzić do niebezpiecznej hipoglikemii. Dieta dostosowana do osób z cukrzycą bardzo mocno ogranicza spożywanie alkoholu.