Czy kawa jest szkodliwa dla zdrowia?

Nieodzownym elementem pracy biurowej jest kawa. Bez niej dzień stracony. W niektórych firmach pracownicy zbierają się w przerwie i odbywa się biurowy rytuał parzenia kawy. Jeden woli z ekspresu z pysznym spienionym mlekiem, drugi zaś preferuje rozpuszczalną. Niezależnie od preferencji wspólne parzenie i picie kawy zbliża ludzi. Postanowiliśmy zebrać dla was kilka ciekawostek o tym tak istotnym biurowym napoju.

Ok. 90% Polaków pije kawę. Kusi ona swoim aromatem i smakiem oraz właściwościami pobudzającymi. Z kolei pewna grupa osób boi się po nią sięgać w obawie o swoje zdrowie. Mitów na temat tego bardzo popularnego napoju jest wiele. Które informacje są prawdziwe, a które należy zwyczajnie ignorować?

Czym jest kawa?

Kawa to napój, który jest sporządzany z palonych ziaren kawowca, które przeważnie są mielone. Mogą być również poddawane procesowi instantyzacji, dzięki któremu kawa rozpuszczalna jest gotowa od razu, po zalaniu gorącą wodą.

Owoce kawowca wykorzystywane były w Etiopii już w pierwszym tysiącleciu p.n.e. W Europie kawę poznano w XVI -XVII wieku. Pierwsza kawiarnia w Europie powstała w 1554 r. w Konstantynopolu (dzisiejszy Stambuł).

Jakie korzyści płyną z picia kawy?

Od 1991 roku była klasyfikowana jako możliwy czynnik zachorowań na raka. Najnowsze badania wykazały jednak, że kawa nie jest substancją rakotwórczą. Wręcz przeciwnie – może wpływać pozytywnie, powodując spadek ryzyka zachorowania na nowotwory endometrium i wątroby. Ponadto kawa zawiera przeciwutleniacze, które neutralizują wolne rodniki. Dzięki temu, ten napój może hamować procesy starzenia.

Polifenole, które znajdziemy w kawie, zapobiegają tworzeniu się płytki nazębnej. Działają przeciwbakteryjnie. Plamy, które powstają na zębach po kawie, nie odbarwiają ich odcienia tak jak np. mocna herbata.

W 2002 roku badacze holenderscy wykazali, że systematyczne picia 3-4 filiżanek kawy dziennie może obniżać ryzyko zachorowania na cukrzycę nawet o 21%.

Badania z 2015 roku, przekonują, że picie 4 filiżanek kawy działa ochronnie również w zapobieganiu zagrożeniu wystąpieniu raka jelita grubego (zmniejsza ryzyko o 15 %).

Kawa i nadciśnienie

Straszono Was, że picie kawy może powodować nadciśnienie? Nie obawiajcie się o to. Przeprowadzono badania, pokazujące, że u osób zdrowych mało prawdopodobna jest możliwość zachorowania na nadciśnienie spowodowane przez picie kawy.

Jeśli ktoś kawy w ogóle nie pije, to w tym przypadku jej nieduża ilość może podwyższyć stężenie ciśnienia. Nie jest to działanie długotrwałe. Ci, którzy chorują na nadciśnienie, nie mogą nadużywać kawy.

Jak kawa działa na wątrobę?

Jeśli cierpisz na zdiagnozowaną chorobę wątroby, skonsultuj się z lekarzem w sprawie picia kawy. Kawa działa pozytywnie na wątrobę, w profilaktyce. W przypadku występowania choroby może działać drażniąco na układ trawienny.

U niektórych osób, posiadających pewien określony genotyp, wstępuje większe ryzyko zachorowania na ostre alkoholowe zapalenie wątroby. Można je zmniejszyć dzięki regularnemu piciu kawy. Informacje na ten temat przedstawiono na zjeździe American College of Gastroenterology.

 

Jaką kawę wybierać?

Wielu z nas wybiera kawę, by pobudzić swój umysł, wspomóc koncentrację i pozbyć się zmęczenia. Kofeina rzeczywiście pomaga osiągnąć taki cel, pobudza czynności psychomotoryczne ośrodkowego układu nerwowego. Bardziej efektywne pod tym względem będzie zaserwowanie sobie kawy parzonej, a nie rozpuszczalnej.

Kawa parzona może działać drażniąco dla układu pokarmowego. Osoby, które mają zdiagnozowane problemy z żołądkiem, nie powinny pić tego rodzaju kawy. Najbardziej polecana jest kawa z ekspresu ciśnieniowego.

Osoby, które piją po kilka kaw dziennie, nie powinny sobie odmawiać dodawania do niej mleka. Kofeina zawarta w kawie wypłukuje wapń. Mleko (najlepiej by zawierało 1,5-2% tłuszczu) neutralizuje tę stratę. Jeśli unikamy laktozy, a przy czym również mleka, warto przeanalizować swoją dietę samodzielnie lub ze specjalistą, być może konieczna będzie suplementacja tego pierwiastka.

Z kolei picie nawet pięciu kaw dziennie nie jest w stanie doprowadzić do niedoboru magnezu (u osób stosujących urozmaiconą dietę). Powoduje to wzmożone usuwanie tego pierwiastka z organizmu. Samo picie kawy, nie może doprowadzić do stanów chorobowych na tle niedoboru magnezu.

Czy kawę można przedawkować?

Jak większość produktów w nadmiarze kawa może szkodzić. Na niekorzystne objawy najbardziej są narażone osoby cierpiące na schorzenia przewlekłe.  Symptomy, które powinny zaniepokoić, to zawroty głowy, przyspieszony oddech. W ekstremalnych sytuacjach może dojść do zawału.

Ilość, która uważana jest za maksimum dla zdrowej osoby, to 4 filiżanki kawy dziennie. Istotne jest, by pamiętać o jednoczesnym piciu większych ilości wody. Kawa może działać moczopędnie. Duże ilości pitej kawy mogą u niektórych powodować odporność na efekt pobudzający kofeiny.

Nie tylko stan zdrowia, ale także stan fizjologiczny ma znaczenie. Kontrowersyjne jest picie kawy w ciąży i podczas karmienia piersią. Kobiety w tym okresie powinny ograniczać kofeinę.  Jeśli przed ciążą piły 4 filiżanki kawy dziennie, mogą podczas ciąży pozwolić sobie na jedną słabą kawę, jeśli nie potrafią z jej zrezygnować. Zachęcamy do stosowania w tym okresie kawy zbożowej.

W przypadku karmienia piersią, kobiety powinny zrezygnować z picia kawy, gdy widzą niekorzystne objawy (np. nadpobudliwość, problem z zaśnięciem) u swoich dzieci. Każda sytuacja jest indywidualna, zachęcamy do konsultowania się z lekarzem.

Kawa rano tak, ale nie na pusty żołądek

Kawa, którą pijemy rano przyspiesza przemianę materii zaraz po jej spożyciu. Starajmy się pić ją do posiłku. W przeciwnym wypadku, możemy doprowadzić do problemów z refluksem lub zgagą.Niektóre osoby, które regularnie zamiast jeść śniadanie, piją kawę, skarżą się często na dolegliwości ze strony układu trawiennego.

Kawa – pić czy nie pić?

Osoby zdrowe, które nie odczuwają żadnych dolegliwości po spożyciu kawy, nie muszą z niej rezygnować. Pamiętajmy o zasadzie, która mówi, że wszystko w umiarze.  Nadmierne ilości kawy mogą wpływać niekorzystnie na nasz organizm i samopoczucie. Dieta powinna być urozmaicona. Nie może składać się głównie z kawy.

Natomiast jeśli kawa będzie aromatycznym dodatkiem do różnorodnych potraw i zbilansowanych posiłków, a układ trawienny nie będzie się buntował, nie ma konieczności, by z niej rezygnować.